Szkoła promptu
Prompt to brief. A dobre briefy umiesz już pisać.
Dziesięć lekcji o tym, jak rozmawiać z AI, żeby to, co wraca, było warte twojego czasu. Bez sztuczek i magicznych formułek: te same nawyki, które robią dobry brief, dobry debrief i dobry feedback. Działają z każdym modelem i w każdym narzędziu.
10 lekcji · ok. 25 minut · za darmo, bez rejestracji
Zanim zaczniesz
- Model wie tylko to, co jest w rozmowie.
- Nie czytał twojego briefu, nie zna klienta i nie widział zeszłorocznej kampanii. Wszystko, czego od ciebie nie dostanie, uzupełnia średnią z tego, co kiedyś przeczytał.
- Jasno wygrywa ze sprytnie.
- Nie ma tajnych formułek. Działa to samo, co z dobrym freelancerem pierwszego dnia: cel, materiał, poprzeczka i miejsce na pytania.
- Decyzja zostaje przy tobie.
- AI dobrze kładzie pierwszą warstwę: czyta, porządkuje, daje opcje. Ocena, gust i podpis pod pracą to dalej twoja robota.
01Lekcja
Zacznij od celu, nie od zadania
„Napisz trzy nagłówki” to zadanie. „Trzy nagłówki do posta, po którym 18–26-latkowie zechcą otworzyć aplikację” to cel. Model trafia tylko w to, co nazwiesz.
Co zrobić
- Powiedz, do czego jest wynik: prezentacja, mail do klienta, post, decyzja.
- Powiedz, kto to przeczyta i co ma potem pomyśleć, poczuć albo zrobić.
- Powiedz, co znaczy „dobrze”: dwa, trzy kryteria, po których to ocenisz.
- Powiedz, czym to nie ma być: oczywistą wersją, którą już widziałeś.
Dlaczego to działa
Bez celu model optymalizuje pod „brzmi sensownie”. Z celem może wybierać tak jak ty: krócej czy cieplej, bezpieczniej czy odważniej.
Napisz trzy nagłówki dla nowego napoju owsianego Nordic Oat dla baristów.
Napisz trzy nagłówki dla nowego napoju owsianego Nordic Oat dla baristów. Otwierają post na LinkedIn do właścicieli kawiarni w Skandynawii. Cel: żeby chcieli poprosić o próbkę. Dobrze znaczy: konkretnie o kawiarni, bez obietnic zdrowotnych, do 9 słów. Nie chcę: „kremowy” ani „roślinna dobroć”, bo mówi tak cała konkurencja.
Skopiuj i dopasuj
Potrzebuję [wynik] dla [kto to przeczyta]. Po lekturze mają [pomyśleć / poczuć / zrobić]. Dobrze znaczy: [kryterium 1], [kryterium 2], [kryterium 3]. Nie chcę: [oczywistej wersji].
Uwaga: Jeśli nie umiesz uzupełnić „dobrze znaczy”, brief nie jest jeszcze gotowy. Ani dla modelu, ani dla człowieka.
↑ Wróć do listy lekcji02Lekcja
Kontekst to rzemiosło
Większość słabych odpowiedzi to nie wina modelu, tylko chudej prośby. Kontekst to brief, marka, odbiorcy i historia, podane w całości, a nie z pamięci.
Co zrobić
- Wklej źródło, nie swoje streszczenie: brief, mail od klienta, brand book.
- Dodaj ton marki i słowa, których marka nigdy nie używa.
- Opisz odbiorców słowami klienta i dopisz to, co wiesz, a czego klient nie napisał.
- Dodaj historię: co już było, co odrzucono i dlaczego.
- Najpierw materiał, prośba na końcu. Każdą część wyraźnie podpisz.
Dlaczego to działa
Model każdą lukę wypełnia średnią. Każdy kawałek kontekstu zamienia zgadywanie na fakt, a odpowiedź przesuwa się od ogólnej do konkretnej dla twojego klienta.
Robimy kampanię dla marki napoju owsianego, chcą czegoś świeżego dla młodych. Masz pomysły?
BRIEF (pełny tekst od klienta): [wklejony brief] MARKA: spokojna, suchy humor, nigdy nie poucza. Nigdy nie mówi „bez wyrzutów sumienia”, „superfood” ani „mleko jest złe”. ODBIORCY: 20–30 lat, miasto, kupują owsiane do kawy, ale do niczego więcej (badanie klienta, 2025). HISTORIA: wiosenny pomysł „Oat of Office” odrzucono jako zbyt żartobliwy dla sieci handlowych. ZADANIE: trzy drogi kampanii, po których ci odbiorcy zaczną używać napoju owsianego nie tylko do kawy.
Skopiuj i dopasuj
BRIEF: [wklej cały brief] MARKA (ton, czego nigdy nie mówi): [...] ODBIORCY (słowami klienta): [...] HISTORIA (co było, co odrzucono, dlaczego): [...] OGRANICZENIA (prawne, kanał, długość, budżet): [...] ZADANIE: [czego chcesz i co znaczy „dobrze”]
Uwaga: Więcej nie zawsze znaczy lepiej. Dwadzieścia stron niezwiązanych prezentacji zakopie trzy zdania, które się liczą. Daj wszystko, co ważne, podpisz i wytnij resztę.
↑ Wróć do listy lekcji03Lekcja
Daj mu rolę, prawdziwą
„Jesteś ekspertem od marketingu” nie zmienia prawie nic. Rola pomaga, kiedy wnosi punkt widzenia: na czym tej osobie zależy, z czym by się kłóciła, przed kim odpowiada.
Co zrobić
- Nazwij dyscyplinę i doświadczenie: senior strateg, nie „ekspert”.
- Powiedz, na czym mu zależy i do czego podchodzi sceptycznie.
- Powiedz, dla kogo pracuje i co ma do stracenia.
- Sprawdzaj pomysł przeciwnymi rolami: dyrektor finansowy klienta, zmęczony właściciel kawiarni, dział prawny.
Dlaczego to działa
Rola zmienia to, na jakie szczegóły model zwraca uwagę. Strateg szuka problemu za prośbą, copywriter słyszy rytm, client service myśli o tym, jak klient to przeczyta.
Jesteś światowej klasy ekspertem od kreacji. Daj mi pomysły.
Wejdź w rolę senior stratega w niezależnej agencji. Nie ufasz briefom, które proszą o „viral”, nie mówiąc po co, i zawsze szukasz problemu biznesowego za prośbą. Pokażesz to dyrektorce marketingu klienta, której bardziej zależy na wejściu do sieci w drugim kwartale niż na nagrodach.
Skopiuj i dopasuj
Wejdź w rolę [doświadczenie] [dyscyplina] w [rodzaj firmy]. Zależy ci na [...], podchodzisz sceptycznie do [...]. Pokażesz to [komu], a tej osobie zależy głównie na [...].
Uwaga: Symulowany klient to sposób na znalezienie pytań, nie badanie. Nigdy nie pisz w prezentacji „konsumenci mówią”, bo model jednego zagrał.
↑ Wróć do listy lekcji04Lekcja
Naucz go swojego stylu
Przymiotniki typu „z pazurem”, „premium” albo „ludzko” każdy rozumie inaczej. Przykłady nie. Najszybciej odzyskasz swój głos, kiedy go pokażesz.
Co zrobić
- Zbierz trzy do pięciu tekstów, z których jesteś dumny: maile, copy, slajd.
- Poproś model, żeby opisał styl jako zasady, a nie kopiował treść.
- Przeczytaj zasady, popraw je i zapisz wynik jako swoją kartę stylu.
- Następnym razem wklej na początku kartę stylu i jeden przykład.
Dlaczego to działa
Modele świetnie naśladują wzorce, które widzą. Zasady wyciągnięte z twojej pracy są dokładniejsze niż wszystko, co napisałbyś od zera, a karta sprawia, że styl da się używać wiele razy.
Napisz to moim stylem. Lubię krótko i z humorem.
Poniżej cztery maile do klientów, które napisałem i które lubię. Opisz mój styl jako 8–10 zasad: długość zdań, jak zaczynam i kończę, słowa, których używam i unikam, jak przekazuję złe wiadomości, jak bardzo jestem formalny. Nie streszczaj treści. Potem przepisz szkic na dole według tych zasad.
Skopiuj i dopasuj
Poniżej [3–5] moich tekstów: [rodzaj]. Opisz mój styl jako 8–10 konkretnych zasad: długość zdań, początki i zakończenia, słowa, których używam i unikam, ton wobec klientów, czego nigdy nie robię. Nie kopiuj treści. Najpierw pokaż mi zasady, zanim cokolwiek napiszesz.
Uwaga: Tak samo z głosem marki. Zrób jedną kartę stylu na klienta z jego najlepszych opublikowanych tekstów i nigdy nie mieszaj ich w jednej rozmowie.
↑ Wróć do listy lekcji05Lekcja
Powiedz, czego unikać, i dlaczego
Z ograniczeń bierze się dobra robota: długość, linie prawne, słowa, których marka nie używa. Powód przy każdej zasadzie pomaga modelowi stosować ją też tam, gdzie jej nie wypisałeś.
Co zrobić
- Wypisz twarde granice: długość, format, obowiązkowe zapisy, obietnice wymagające zgody prawnika.
- Wypisz klisze kategorii, żeby od początku były poza stołem.
- Podaj powód: „bez wykrzykników, bo marka jest spokojna” działa lepiej niż „bez wykrzykników”.
- Powiedz, co robić zamiast, a nie tylko czego nie robić.
Dlaczego to działa
Gołą zasadę model wykonuje dosłownie. Zasadę z powodem rozumie, więc omija też rzeczy, o których zapomniałeś napisać.
Tylko żeby nie było kiczowato.
Unikaj klisz kategorii: „kremowy”, „moc roślin”, „bez wyrzutów sumienia”, wschody słońca, rozbryzgi mleka. Ton marki jest spokojny i trochę suchy, więc bez wykrzykników i bez gier słownych z owsem. Obietnice zdrowotne wymagają zgody prawnika, więc w tej rundzie żadnych. Zamiast tego oprzyj się na małych, konkretnych momentach z prawdziwych kuchni.
Skopiuj i dopasuj
Twarde granice: [długość, format, obowiązkowe zapisy]. Unikaj: [klisze kategorii], bo [powód]. Bez [obietnic / słów], bo [powód]. Zamiast tego: [czego chcesz więcej].
Uwaga: Długa lista samych „nie” daje pracę bezpieczną i płaską. Zawsze kończ tym, czego chcesz w zamian.
↑ Wróć do listy lekcji06Lekcja
Niech zapyta, zanim odpowie
Model zawsze odpowiada, nawet kiedy brief ma dziury. Kiedy każesz mu najpierw zadać pytania, dziury zamieniają się w krótką listę, którą uzupełnisz albo zaniesiesz klientowi.
Co zrobić
- Zacznij od: „Zanim zaczniesz, zadaj mi pytania, które najbardziej zmieniłyby wynik”.
- Ogranicz liczbę, najwyżej pięć, od najważniejszego.
- Odpowiedz, na co umiesz; resztę oznacz jako nieznaną.
- Poproś, żeby na górze odpowiedzi wypisał swoje założenia.
Dlaczego to działa
Zgadywanie, które brzmi jak fakt, to najdroższy rodzaj błędu, bo na nim buduje się robotę. Pytania wyciągają zgadywanie na wierzch, póki jeszcze tanio je poprawić.
Masz brief. Daj mi strategię.
Masz brief. Nic jeszcze nie pisz. Zadaj mi do pięciu pytań, które najbardziej zmieniłyby strategię, od najważniejszego. Przy każdym napisz, co założysz, jeśli nie znam odpowiedzi.
Skopiuj i dopasuj
Jeszcze nie zaczynaj. Zadaj mi do [5] pytań, które najbardziej zmieniłyby wynik, od najważniejszego. Przy każdym napisz, co założysz, jeśli nie znam odpowiedzi.
Uwaga: Pytania przydają się nawet wtedy, kiedy z odpowiedzi nie skorzystasz. Często trzy najlepsze idą prosto na debrief z klientem.
↑ Wróć do listy lekcji07Lekcja
Poproś o rozrzut, potem wybierz
Dziesięć wariantów jednego pomysłu to jeden pomysł. Proś o opcje, które różnią się celowo, powiedz w czym, i każ każdej nazwać zakład, na który stawia.
Co zrobić
- Powiedz, czym opcje mają się różnić: insightem, tonem, mechanizmem, kanałem.
- Każ każdej opcji nazwać swój zakład jednym zdaniem: „to działa, jeśli...”.
- Najpierw poproś o pomysły oczywiste, skreśl je i poproś o drogi, które ich unikają.
- Wybierz jedną i rozwijaj ją w osobnym kroku.
Dlaczego to działa
Pierwszy pomysł modelu jest najczęstszym pomysłem, bo model uczył się na tym, co już powstało. Wymuszony rozrzut odsuwa go od średniej, a nazwany zakład ułatwia ocenę.
Daj mi 10 pomysłów na kampanię.
Najpierw wypisz pięć najbardziej oczywistych pomysłów, z którymi przyszłaby każda agencja. Potem daj mi trzy drogi, które omijają wszystkie pięć i różnią się insightem, od którego wychodzą. Przy każdej: insight w jednym zdaniu, pomysł w jednym zdaniu i zakład, na który stawia („to działa, jeśli...”).
Skopiuj i dopasuj
Wypisz [5] najbardziej oczywistych pomysłów na ten brief. Potem daj mi [3] drogi, które omijają je wszystkie i różnią się [insightem / tonem / mechanizmem]. Przy każdej: insight, pomysł i zakład („to działa, jeśli...”).
Uwaga: Nie proś o 30 opcji dla poczucia bezpieczeństwa. Trzy naprawdę różne łatwiej ocenić i lepiej się je pokazuje.
↑ Wróć do listy lekcji08Lekcja
Krok po kroku
„Przeczytaj brief i napisz kampanię” to pięć zadań naraz, a żadnego nie da się sprawdzić. Dziel pracę tak jak w agencji i oglądaj każdą warstwę, zanim położysz następną.
Co zrobić
- Podziel: zrozumienie briefu, nazwanie problemu, drogi, wykonanie.
- Sprawdź i popraw każdy krok, zanim pójdziesz dalej.
- Zatwierdzony wynik jednego kroku wklejaj jako wejście do następnego.
- Zaczynaj nową rozmowę, kiedy zmienia się zadanie albo czat robi się długi i mętny.
Dlaczego to działa
Każdy krok jest na tyle mały, że da się go ocenić. Błąd z kroku pierwszego poprawiasz od razu, zamiast pozwolić mu po cichu rozlać się na copy, wizualizacje i prezentację.
Masz brief, napisz całą kampanię z tekstami i wizualami.
Krok 1 z 4: streść brief w pięciu linijkach i oddziel to, o co klient prosi, od problemu biznesowego za tą prośbą. Na tym skończ. Kiedy to zatwierdzę, zrobimy definicję problemu, potem drogi, potem teksty.
Skopiuj i dopasuj
Zrobimy to w [4] krokach: [1. ...], [2. ...], [3. ...], [4. ...]. Zrób tylko krok 1: [...]. Zatrzymaj się i poczekaj na moje poprawki przed krokiem 2.
Uwaga: Bardzo długie rozmowy dryfują: stare polecenia bledną, a wcześniejsze wersje wracają. Przenieś zatwierdzone kawałki do nowego czatu i tam pracuj dalej.
↑ Wróć do listy lekcji09Lekcja
Dawaj feedback jak dobry dyrektor kreatywny
„Zrób to lepiej” i „bardziej premium” nie dają modelowi nic. Dobry feedback mówi, co zostaje, co zmienić i jaki efekt chcesz osiągnąć. Ten sam, jakiego chciałbyś od swojego CD.
Co zrobić
- Powiedz, co działa i ma zostać.
- Zacytuj dokładnie zdanie albo fragment do zmiany.
- Opisz efekt, nie tylko poprawkę: „ma brzmieć jak rada znajomego, nie jak reklama”.
- Zanim coś odrzucisz, poproś o wyjaśnienie wyboru.
- Po trzech rundach „nie to” przepisz pierwotne polecenie, zamiast dokładać czwartą.
Dlaczego to działa
Konkretny feedback zawęża poszukiwania. Mglisty sprawia, że model zmienia przypadkowe rzeczy i gubi to, co było dobre.
Nie do końca. Zrób to bardziej premium.
Zostaw drogę 2 i drugi nagłówek. Body copy brzmi jak gazetka z supermarketu: problemem są „wyjątkowy smak” i „idealny na co dzień”. Ma brzmieć jak rada baristy dla stałego klienta. Krótsze zdania, jeden konkretny szczegół, żadnych przymiotników o smaku. Zmień tylko body copy.
Skopiuj i dopasuj
Zostaw: [co działa]. Zmień: [„dokładny cytat”], bo [co robi źle]. Efekt, którego chcę: [...]. Zmień tylko [ten fragment], resztę zostaw bez zmian.
Uwaga: „Zmień tylko ten fragment” jest ważne. Bez tego model często przepisuje wszystko, łącznie z tym, co ci się podobało.
↑ Wróć do listy lekcji10Lekcja
Niech sprawdzi swoją pracę, potem sprawdź ty
Płynnie nie znaczy dobrze. AI pisze gładkie zdania wokół zmyślonych liczb i obietnic, których nikt nie zatwierdził. Każ mu ocenić wynik względem briefu, a potem przeczytaj go jak pierwszą wersję od juniora.
Co zrobić
- Każ oznaczyć każde twierdzenie: z briefu, interpretacja albo założenie.
- Każ ocenić odpowiedź według twoich kryteriów „dobrze” i ograniczeń.
- Zapytaj, do czego sceptyczny klient przyczepi się najpierw.
- Każdą liczbę, nazwę i cytat sprawdź sam w źródle.
Dlaczego to działa
Druga runda z inną rolą (recenzent, nie autor) łapie sporo błędów. Ale model nie wie, czego nie wie, więc ostatnie sprawdzenie zawsze należy do człowieka.
Czy to jest dobre?
Oceń swoją odpowiedź względem briefu. 1) Oznacz każde twierdzenie jako Z BRIEFU (z miejscem w briefie), INTERPRETACJA albo ZAŁOŻENIE. 2) Sprawdź ją z kryteriami i ograniczeniami, które podałem, i wypisz, co je łamie. 3) Powiedz, do czego najpierw przyczepi się sceptyczna dyrektorka marketingu.
Skopiuj i dopasuj
Oceń swoją odpowiedź: 1. Oznacz każde twierdzenie: Z BRIEFU (gdzie), INTERPRETACJA albo ZAŁOŻENIE. 2. Wypisz wszystko, co łamie moje kryteria albo ograniczenia. 3. Do czego najpierw przyczepi się sceptyczny [rola po stronie klienta]? Jeszcze nic nie przepisuj.
Uwaga: Jeśli pokazujesz klientowi coś, przy czym pomagało AI, bądź gotów powiedzieć, co zrobiło. „AI położyło grunt, pomysł i decyzje są nasze” to uczciwa odpowiedź.
↑ Wróć do listy lekcjiZbuduj swój zestaw
Lekcje najbardziej się opłacają, kiedy przestajesz zaczynać od zera. Trzymaj te rzeczy pod ręką do wklejenia, a dobry prompt to pięć minut pracy.
- Plik kontekstu na klienta
- Ton marki, lista słów zakazanych, odbiorcy jego słowami, historia odrzuconych pomysłów. Aktualizuj po każdym projekcie.
- Twoja karta stylu
- Zasady z lekcji 4 i jeden przykład, z którego jesteś dumny.
- Twoje szablony
- Polecenia z tych lekcji: cel, najpierw pytania, rozrzut, feedback i ocena, dopasowane do twojego sposobu pracy.
- Jedna rozmowa na klienta i zadanie
- Nigdy dwóch klientów w jednym czacie, nawet „tylko do porównania”. Nowe zadanie, nowa rozmowa.
Większość narzędzi AI pozwala zapisać instrukcje projektu albo pliki do wielokrotnego użytku. Trzymaj tam plik kontekstu i kartę stylu, a każdy nowy czat zacznie z wiedzą.
Cała szkoła na jednej karcie
- 01Nazwij cel i to, co znaczy „dobrze”.
- 02Daj materiał źródłowy, podpisany, prośba na końcu.
- 03Daj prawdziwą rolę z punktem widzenia.
- 04Pokaż swój styl, odbierz go jako zasady.
- 05Ograniczenia z powodem i z tym, co zamiast.
- 06Niech zapyta, zanim odpowie.
- 07Proś o rozrzut wzdłuż jednej osi, z nazwanym zakładem.
- 08Krok po kroku; nowy czat, kiedy rozmowa dryfuje.
- 09Feedback: zostaw, zmień, efekt, tylko ten fragment.
- 10Ocena względem briefu, potem sprawdź sam.
Napisali ludzie z 25 latami po stronie agencji. Modele zmieniają się co kilka miesięcy, te nawyki nie. Grunt: AI. Pomysł: nasz.